مقدمه: کسانی که شکل سفر شما به چین را عوض کردند

وقتی در چین با گوشی خود قهوه می‌خرید، بدون پول نقد سوار تاکسی می‌شوید، با یک اپلیکیشن بلیط قطار می‌گیرید یا در نیم ساعت غذا درب هتل تحویل می‌گیرید، در حال استفاده از نتیجه تصمیم‌های چند کارآفرین چینی هستید که بیست تا سی سال پیش، کسب‌وکارهای کوچک خود را از یک آپارتمان یا یک کارگاه آغاز کردند.

این افراد، تنها ثروتمندترین چهره‌های چین نیستند؛ آن‌ها ساختار روزمره زندگی در این کشور را تغییر داده‌اند و در نتیجه، تجربه هر مسافر خارجی را نیز. در این مقاله از وبلاگ ویزاجت، مهم‌ترین بنیان‌گذاران فناوری چین، مسیر کسب‌وکار آن‌ها و شهرهایی که این شرکت‌ها در آن مستقرند را معرفی می‌کنیم؛ شهرهایی که امروز خود به جاذبه‌های گردشگری فناوری تبدیل شده‌اند.

جک ما و علی‌بابا؛ معلمی که بزرگ‌ترین بازار جهان را ساخت

«ما یون» که در جهان با نام جک ما شناخته می‌شود، در سال ۱۹۶۴ در هانگژو به دنیا آمد. آغاز زندگی حرفه‌ای او هیچ نشانه‌ای از موفقیت‌های بعدی نداشت: دو بار در آزمون ورودی دانشگاه رد شد، سپس در رشته زبان انگلیسی پذیرفته شد و پس از فارغ‌التحصیلی، به تدریس زبان در یکی از دانشگاه‌های هانگژو پرداخت. حقوق او اندک بود، اما کلاس‌هایش به دلیل شیوه بیان پرانرژی‌اش محبوبیت داشت.

آشنایی او با اینترنت، در جریان یک سفر کاری به آمریکا در میانه دهه ۱۹۹۰ رخ داد. به گفته خودش، نخستین چیزی که در اینترنت جست‌وجو کرد، واژه «چای» بود و دید که نتیجه‌ای از چین در آن نیست. همان‌جا ایده‌اش شکل گرفت: اگر محصولات چینی به شکل آنلاین به جهان معرفی شوند، چه اتفاقی می‌افتد؟

نخستین تلاش‌ها ناموفق بود، اما در سال ۱۹۹۹، او به همراه هفده همکار، شرکت علی‌بابا را در آپارتمان خود در هانگژو بنیان گذاشت. مدل کسب‌وکار آن‌ها در آن زمان ساده اما هوشمندانه بود: ایجاد یک بازار آنلاین که تولیدکنندگان کوچک چینی را به خریداران خارجی متصل کند. برخلاف الگوی رایج آن دوران که بر فروش خرده‌فروشی متمرکز بود، علی‌بابا بر تجارت میان بنگاهی تمرکز کرد و همین انتخاب، آن را به ابزاری حیاتی برای میلیون‌ها کارگاه و کارخانه چینی تبدیل کرد.

در سال‌های بعد، گروه علی‌بابا گسترش یافت: یک پلتفرم خرده‌فروشی داخلی، یک سامانه پرداخت موبایلی که امروز ستون فقرات اقتصاد بی‌پول چین است، یک شرکت لجستیک، سرویس‌های ابری و رایانشی و سرمایه‌گذاری در حوزه سرگرمی. عرضه عمومی سهام این گروه در سال ۲۰۱۴، یکی از بزرگ‌ترین عرضه‌های تاریخ بازارهای مالی بود.

جک ما در سال ۲۰۱۹ از مدیریت اجرایی کناره‌گیری کرد و به فعالیت‌های آموزشی و خیریه پرداخت. او در سخنرانی‌هایش همواره بر سه اصل تأکید داشته است: ارزشمندترین مهارت، یادگیری مداوم است؛ شکست، بخش طبیعی مسیر است؛ و مشتری اولویت اول، کارمند دوم و سهامدار سوم است.

برای مسافران، مهم‌ترین اثر عملی میراث او، سامانه پرداخت موبایلی است. امروز در چین، حتی دستفروش‌ها کد پرداخت دارند و پول نقد در بسیاری موارد پذیرفته نمی‌شود. اگر می‌خواهید در سفر خود دچار مشکل نشوید، پیش از پرواز درباره فعال‌سازی پرداخت موبایلی با کارت خارجی مطالعه کنید؛ مقاله اختصاصی آن در همین وبلاگ موجود است.

رن ژنگ‌فی و هواوی؛ مهندس نظامی که به رقابت جهانی رسید

«رن ژنگ‌فی» در سال ۱۹۴۴ در استان گوئیژو و در خانواده‌ای فرهنگی به دنیا آمد. او تحصیلات مهندسی خود را در دوران دشواری گذراند و مدتی به عنوان مهندس در بخش ساخت‌وساز نیروی نظامی خدمت کرد. در میانه دهه ۱۹۸۰ و در آستانه بازنشستگی حرفه‌ای، تصمیم گرفت کسب‌وکار خود را آغاز کند.

در سال ۱۹۸۷، با سرمایه‌ای اندک و در یک دفتر کوچک در شنژن، شرکت هواوی را تأسیس کرد. کار اولیه آن‌ها، واردات و فروش تجهیزات مخابراتی بود. اما رن ژنگ‌فی تصمیمی راهبردی گرفت که سرنوشت شرکت را عوض کرد: سرمایه‌گذاری سنگین بر تحقیق و توسعه داخلی و ساخت تجهیزات بومی. در آن دوران، بازار مخابرات چین کاملاً در دست شرکت‌های اروپایی، آمریکایی و ژاپنی بود و رقبای داخلی توان رقابت نداشتند.

استراتژی هواوی در دو دهه نخست، تمرکز بر بازارهای کم‌رقابت‌تر و دشوارتر بود: مناطق روستایی و استان‌های دورافتاده چین و سپس کشورهای در حال توسعه در آفریقا، آسیا و آمریکای لاتین. در این بازارها، قیمت پایین‌تر و سرعت تحویل بالاتر، مزیت رقابتی اصلی بود. به تدریج، شرکت به بازارهای پیشرفته‌تر وارد شد و در حوزه زیرساخت شبکه تلفن همراه، به یکی از بزرگ‌ترین تأمین‌کنندگان جهان تبدیل گردید.

در دهه ۲۰۱۰، هواوی وارد بازار گوشی‌های هوشمند شد و در مقطعی به دومین تولیدکننده بزرگ جهان رسید. اما در سال‌های اخیر، محدودیت‌های تجاری و تحریم‌های فناوری، دسترسی این شرکت به برخی قطعات و نرم‌افزارها را محدود کرد. پاسخ هواوی، افزایش سرمایه‌گذاری بر تراشه‌ها، سیستم‌عامل بومی و فناوری‌های مستقل بود.

رن ژنگ‌فی به دلیل سبک مدیریتی خاص خود شناخته می‌شود: سهم اندک مالکیت شخصی و تقسیم بخش بزرگ سهام میان کارکنان، تأکید بر فرهنگ تلاش و انضباط، و پرهیز از حضور رسانه‌ای. تا سال‌های اخیر، او به ندرت مصاحبه می‌کرد و تصویر عمومی‌اش با سایر چهره‌های فناوری چین تفاوت داشت.

برای مسافران، شنژن به دلیل حضور این شرکت و ده‌ها شرکت فناوری دیگر، جذاب‌ترین شهر چین برای علاقه‌مندان به فناوری است. در ادامه، این شهر را بیشتر معرفی می‌کنیم.

ما هوآتنگ و تنسنت؛ خالق پیام‌رسانی که همه‌چیز شد

«ما هوآتنگ» در سال ۱۹۷۱ در استان گوانگدونگ به دنیا آمد و در شنژن بزرگ شد. او در رشته علوم رایانه تحصیل کرد و مدتی به عنوان برنامه‌نویس در یک شرکت مخابراتی کار کرد. در سال ۱۹۹۸، به همراه چند همکار، شرکت تنسنت را بنیان گذاشت.

نخستین محصول موفق آن‌ها، یک پیام‌رسان فوری بود که به سرعت در میان کاربران اینترنت چین محبوب شد. اما تصمیم راهبردی اصلی، در دهه ۲۰۱۰ گرفته شد: توسعه یک اپلیکیشن پیام‌رسان موبایلی که به تدریج، خدمات دیگری را نیز در خود جای دهد. نتیجه، اپلیکیشنی شد که امروز در چین با نام وی‌چت شناخته می‌شود و بیش از یک میلیارد کاربر دارد.

وی‌چت تنها یک پیام‌رسان نیست؛ یک «اپلیکیشن فراگیر» است که در آن می‌توانید پیام بدهید، تماس صوتی و تصویری برقرار کنید، پرداخت انجام دهید، تاکسی بگیرید، بلیط قطار و هواپیما بخرید، غذا سفارش دهید، قبض پرداخت کنید، در گروه‌های محلی شرکت کنید، اخبار بخوانید و حتی خدمات دولتی را دریافت کنید. برای یک مسافر خارجی، داشتن این اپلیکیشن تقریباً به معنای دسترسی به همه خدمات شهری چین است.

تنسنت علاوه بر این، بزرگ‌ترین شرکت بازی‌های رایانه‌ای جهان است و سرمایه‌گذاری‌های گسترده‌ای در شرکت‌های فناوری داخلی و خارجی دارد. سبک مدیریتی ما هوآتنگ، کم‌سروصدا و متمرکز بر محصول است و او نیز مانند رن ژنگ‌فی، حضور رسانه‌ای محدودی دارد.

سایر چهره‌های مؤثر بر تجربه مسافران

بنیان‌گذاران سرویس‌های حمل‌ونقل آنلاین: شرکت‌های تاکسی اینترنتی چین، بازار حمل‌ونقل شهری را دگرگون کردند. پس از رقابت شدید میان دو بازیگر اصلی و یارانه‌های سنگین، در نهایت ادغام انجام شد و امروز یک پلتفرم غالب، امکان درخواست خودرو با قیمت مشخص و مقصد نوشته‌شده را فراهم می‌کند. برای مسافرانی که چینی نمی‌دانند، این سرویس نجات‌دهنده است.

پلتفرم‌های خدمات محلی و تحویل غذا: اپلیکیشن‌های سفارش غذا و خدمات محلی، تحویل غذا در چین را به یکی از سریع‌ترین و ارزان‌ترین خدمات جهان تبدیل کرده‌اند. در هتل، می‌توانید در کمتر از سی دقیقه غذای گرم تحویل بگیرید.

پلتفرم‌های سفر و رزرو: بزرگ‌ترین سامانه‌های رزرو بلیط قطار، هواپیما و هتل در چین، کار مقایسه و خرید را ساده کرده‌اند. مسافران خارجی نیز می‌توانند از نسخه‌های بین‌المللی این سامانه‌ها استفاده کنند.

شرکت‌های خودروسازی برقی: رشد صنعت خودروی برقی چین، چهره حمل‌ونقل شهری را تغییر داده است. امروز تقریباً همه تاکسی‌های شهرهای بزرگ چین برقی‌اند و این، یکی از دلایل کاهش آلودگی صوتی و هوایی در مرکز شهرهاست. چند شرکت چینی در این حوزه به بازیگران جهانی تبدیل شده‌اند.

شهرهای فناوری چین؛ مقاصدی برای گردشگری نوین

شنژن: از یک روستای ماهیگیری به یکی از مراکز اصلی سخت‌افزار جهان تبدیل شد. بازارهای الکترونیک آن، منابع الهام کارآفرینان و مهندسان از سراسر دنیاست. در این شهر می‌توانید در یک روز، همه قطعات لازم برای ساخت یک نمونه اولیه الکترونیکی را تهیه کنید. درباره بازارها و جاذبه‌های شنژن، مقاله اختصاصی در همین وبلاگ موجود است.

هانگژو: مقر اصلی گروه علی‌بابا و یکی از مراکز اقتصاد دیجیتال چین. این شهر ترکیب جالبی از میراث کلاسیک (دریاچه غربی، باغ‌ها و مزارع چای) و فناوری مدرن است. بسیاری از خدمات شهری هانگژو به شکل دیجیتال و بدون نیاز به مراجعه حضوری ارائه می‌شود.

پکن: مرکز شرکت‌های هوش مصنوعی، جست‌وجوی اینترنتی، شبکه‌های اجتماعی و استارتاپ‌های نوآور. منطقه فناوری شمال غرب پکن، زیست‌بوم استارتاپی چین محسوب می‌شود و دانشگاه‌های برتر کشور نیز در همان محدوده قرار دارند.

شانگهای: مرکز فناوری مالی، تجارت الکترونیک، زیست‌فناوری و خودروهای هوشمند. این شهر میزبان بزرگ‌ترین نمایشگاه‌های فناوری و صنعتی چین است.

درس‌هایی از این کارآفرینان برای بازرگانان ایرانی

  • شروع کوچک با هدف بزرگ: علی‌بابا از یک آپارتمان و هواوی از یک دفتر کوچک آغاز شد. مزیت آن‌ها، درک عمیق از نیاز بازار داخلی بود، نه سرمایه اولیه.
  • سرمایه‌گذاری بر توان داخلی: تصمیم هواوی برای توسعه فناوری بومی، در دوران محدودیت‌های بین‌المللی نجات‌بخش آن بود.
  • تمرکز بر مشتری و تجربه کاربری: موفقیت وی‌چت، نتیجه اضافه کردن تدریجی خدمات واقعی به زندگی روزمره مردم بود، نه تبلیغات.
  • پذیرش شکست: جک ما بارها در مصاحبه‌هایش گفته است که رد شدن در درخواست‌های شغلی و شکست پروژه‌های نخست، بخشی از مسیر بوده است.
  • دید بلندمدت: هر سه شرکت، در سال‌های نخست سودآوری محدود داشتند و سود را به توسعه زیرساخت و فناوری بازگرداندند.

این درس‌ها برای بازرگانی که قصد ورود به بازار چین را دارد، اهمیت عملی دارد: بازار چین به شدت رقابتی و سریع است و موفقیت در آن، نیازمند سرعت تصمیم‌گیری، سرمایه‌گذاری بر رابطه و درک عمیق از رفتار مصرف‌کننده دیجیتال است.

چگونه در سفر، این جنبه از چین را تجربه کنیم؟

اگر به فناوری و کسب‌وکار علاقه دارید، چند تجربه در چین برای شما جذاب خواهد بود. نخست، استفاده فعال از اپلیکیشن‌های محلی: پرداخت موبایلی، تاکسی اینترنتی، سفارش غذا و خرید آنلاین. این کار، درک عملی از اقتصاد دیجیتال چین به شما می‌دهد.

دوم، بازدید از بازارهای الکترونیک شنژن و گفت‌وگو با فروشندگان و مهندسان؛ این بازارها، نبض تولید سخت‌افزار جهان هستند. سوم، شرکت در نمایشگاه‌های فناوری و صنعتی شانگهای، گوانگژو و شنژن که فرصتی برای دیدن آخرین محصولات و شبکه‌سازی است.

چهارم، بازدید از مناطق نوآوری و پارک‌های فناوری که در برخی موارد، فضاهای نمایشگاهی عمومی دارند. پنجم، استفاده از حمل‌ونقل پیشرفته: قطار سریع‌السیر، متروهای خودکار، تاکسی‌های برقی و در برخی شهرها، خودروهای خودران آزمایشی.

پرسش‌های پرتکرار

آیا بازدید از مقر این شرکت‌ها ممکن است؟ معمولاً بازدید عمومی آزاد نیست، اما در صورت داشتن قرار تجاری رسمی یا شرکت در رویدادهای معرفی محصول، امکان ورود وجود دارد. برخی شرکت‌ها، سالن نمایش عمومی محصولات دارند.

بهترین شهر چین برای علاقه‌مندان فناوری کدام است؟ شنژن برای سخت‌افزار و تولید، هانگژو برای تجارت الکترونیک، پکن برای هوش مصنوعی و استارتاپ، شانگهای برای فناوری مالی و صنعت.

آیا برای سفر تجاری فناوری، ویزای خاصی لازم است؟ ویزای تجاری M کافی است. اگر قصد اشتغال دارید، باید ویزای کاری Z و اجازه کار دریافت کنید.

چگونه اپلیکیشن‌های چینی را بدون شماره موبایل چینی فعال کنیم؟ برای بیشتر سرویس‌ها، خرید سیم‌کارت محلی در فرودگاه ساده‌ترین راه است. برخی اپلیکیشن‌ها امکان ثبت‌نام با شماره خارجی را نیز دارند، اما محدودتر است.

نکته حرفه‌ای ویزاجت: اگر سفر شما تجاری یا نمایشگاهی است، شهر مقصد را بر اساس صنعت هدف انتخاب کنید: الکترونیک و سخت‌افزار در شنژن، تجارت الکترونیک و کالای مصرفی در هانگژو و ایوو، پوشاک و مبلمان در گوانگژو و فوشان، و فناوری مالی و صنعت در شانگهای. ویزاجت مسیر سفر تجاری، ویزا، هتل نزدیک محل نمایشگاه و مترجم تخصصی را هماهنگ می‌کند.

برای برنامه‌ریزی سفر تجاری-فناوری به چین، اخذ ویزای تجاری و هماهنگی بازدید از نمایشگاه‌ها و بازارهای تخصصی، با کارشناسان ویزاجت تماس بگیرید یا فرم درخواست را در وب‌سایت تکمیل کنید.