روستای چنگ‌کان و چیدمان هشت‌ضلعی؛ روستاهای کمتر شناخته‌شده هوئی‌ژو

مقدمه: روستایی که بر پایه یک نمودار آیینی ساخته شده است

بیشتر روستاهای تاریخی چین، به شکل تدریجی و بر اساس توپوگرافی زمین رشد کرده‌اند. اما در استان آنهوئی، روستایی وجود دارد که چیدمان آن از ابتدا بر پایه یک الگوی نمادین طراحی شده است: هشت بخش که با خیابان‌ها و نهرهای آب از هم جدا شده‌اند و یک میدان مرکزی که همه به آن می‌رسند. این الگو، بازتابی از نمودار هشت‌ضلعی در فلسفه چینی است.

این روستا، چنگ‌کان نام دارد و بیش از هفت صد سال قدمت دارد. برخلاف روستاهای مشهور همسایه که امروز پر از گردشگر و فروشگاه سوغاتی هستند، چنگ‌کان هنوز تا حد زیادی یک روستای واقعی است با ساکنانی که در همان خانه‌های تاریخی زندگی می‌کنند. در این مقاله از وبلاگ ویزاجت، این روستا و چند روستای کمتر شناخته‌شده دیگر منطقه هوئی‌ژو را معرفی می‌کنیم.

تاریخ و چیدمان هشت‌ضلعی

چنگ‌کان در قرن چهاردهم میلادی توسط یک خانواده با نام خانوادگی لو تأسیس شد؛ خانواده‌ای که از شمال به این منطقه مهاجرت کرده بود. بر اساس روایت‌های محلی، بنیان‌گذاران روستا با راهنمایی یک استاد آیینی، محل و چیدمان آن را تعیین کردند.

منطق چیدمان، بر پایه اصول آیینی چین و مفهوم تعادل نیروهای متضاد است. روستا به هشت بخش تقسیم شد که با خیابان‌های اصلی و نهرهای آب از هم جدا می‌شوند. در مرکز، یک میدان و فضای باز قرار دارد و در اطراف، تالارهای نیاکان و خانه‌های خانوادگی چیده شده‌اند.

این چیدمان، تنها نمادین نبود؛ کارکردهای عملی نیز داشت. نهرهای آب، هم برای مصرف روزمره و هم برای دفع فاضلاب و آب باران طراحی شده بودند و در صورت آتش‌سوزی، منبع آب در دسترس همه خانه‌ها بود. شبکه خیابان‌ها به گونه‌ای بود که تهویه طبیعی در تابستان ایجاد شود و در زمستان، از بادهای سرد شمالی محافظت گردد.

نکته جالب: گفته می‌شود که در گذشته، غریبه‌هایی که بدون راهنما وارد روستا می‌شدند، به راحتی در شبکه خیابان‌ها گم می‌شدند. این ویژگی، یک لایه دفاعی غیرنظامی نیز بود.

خانه‌های تاریخی و تالار نیاکان

چنگ‌کان امروز بیش از سی بنای حفاظت‌شده ملی دارد؛ از جمله خانه‌های مسکونی بزرگ، تالارهای نیاکان، یک معبد و چند پل سنگی. مهم‌ترین آن‌ها:

تالار نیاکان خانواده لو: بزرگ‌ترین و مهم‌ترین بنای عمومی روستا است. در فرهنگ چینی، تالار نیاکان محل نگهداری الواح یادبود اجداد، برگزاری مراسم خانوادگی و تصمیم‌گیری درباره امور مشترک بود. این تالار با ستون‌های چوبی بزرگ، منبت‌کاری‌های ظریف و حیاط مرکزی، نمونه‌ای عالی از معماری عمومی هوئی‌ژو است.

خانه‌های بازرگانان: چند خانه بزرگ با حیاط مرکزی، ورودی‌های تزئین‌شده با قاب سنگی حکاکی‌شده، و منبت‌کاری‌های چوبی در تیرها و پارتیشن‌ها حفظ شده‌اند. این خانه‌ها متعلق به بازرگانی بودند که در قرن‌های گذشته ثروت زیادی اندوخته و بخشی از آن را در ساخت خانه خود سرمایه‌گذاری کرده بودند.

سیستم آبرسانی و نهرها: نهرهای سنگی که در امتداد خیابان‌ها جریان دارند، هنوز فعال‌اند و بخشی از زندگی روزمره روستا هستند. دیدن زنانی که در این نهرها سبزیجات می‌شویند یا کودکانی که کنار آب بازی می‌کنند، تصویری از تداوم یک سیستم هفت صد ساله است.

طاق‌های یادبود: چند طاق سنگی در ورودی‌های روستا و مسیرهای اصلی قرار دارند که برای بزرگداشت مقامات و افراد شایسته این روستا ساخته شده‌اند.

زندگی امروز در چنگ‌کان

برخلاف روستاهای کاملاً تجاری‌شده، چنگ‌کان هنوز مسکونی است. جمعیت آن در چند دهه اخیر به دلیل مهاجرت جوانان به شهرها کاهش یافته، اما خانواده‌های زیادی در همان خانه‌های اجدادی زندگی می‌کنند. برخی خانه‌ها به مهمان‌خانه تبدیل شده‌اند و برخی به کارگاه صنایع دستی یا چایخانه.

این وضعیت، یک فرصت و یک مسئولیت برای بازدیدکننده است. فرصت، دیدن زندگی واقعی روستایی چین است؛ مسئولیت، رعایت حریم خصوصی ساکنان. چند اصل ساده: از ورود به حیاط‌های خصوصی بدون اجازه خودداری کنید، پیش از عکاسی از افراد اجازه بگیرید، صدای خود را در کوچه‌های باریک پایین نگه دارید و از خرید مستقیم از کارگاه‌های خانوادگی به جای فروشندگان دوره‌گرد حمایت کنید.

روستاهای کمتر شناخته‌شده دیگر هوئی‌ژو

تانگ‌مو: روستایی کوچک با یک کانال آب مرکزی که در امتداد آن، خانه‌های سفید و طوسی صف کشیده‌اند. این روستا به دلیل حفظ بافت اصلی و فضای آرامش‌بخشش مشهور است. یک طاق یادبود بزرگ و چند تالار خانوادگی در آن وجود دارد. برای عکاسی، صبح زود با مه سبک، بهترین زمان است.

چاشا: روستایی با خانه‌های تاریخی متعدد و یک تالار نیاکان بزرگ که منبت‌کاری‌های چوبی آن شهرت دارد. این روستا خلوت‌تر از چنگ‌کان است و برای علاقه‌مندان به جزئیات معماری، ارزش ویژه‌ای دارد.

ناندونگ و ژانگ‌شان: روستاهایی با مزارع اطراف و مناظر کوهستانی که در فصل بهار، با شکوفه‌های درختان میوه و شالیزارهای آب‌گرفته، منظره‌ای نقاشی‌گونه پیدا می‌کنند.

جیکسی: زادگاه چند چهره مشهور تاریخ معاصر چین و دارای خانه‌های تاریخی، تالارهای نیاکان و یک موزه محلی است. معماری این منطقه کمی با هسته اصلی هوئی‌ژو تفاوت دارد و ظرافت بیشتری در تزئینات دارد.

برنامه بازدید و دسترسی

دسترسی: چنگ‌کان در حدود بیست و پنج کیلومتری شمال غربی شهر تون‌شی و در نزدیکی کوه هوانگ‌شان قرار دارد. با خودرو حدود چهل دقیقه راه است. حمل‌ونقل عمومی محدود است و برای بازدید از چند روستا در یک روز، خودروی اختصاصی ضروری است.

برنامه یک‌روزه: صبح زود به تانگ‌مو بروید و در مه صبحگاهی عکاسی کنید. سپس چنگ‌کان و بازدید از تالار نیاکان و خانه‌های تاریخی. ناهار در یک رستوران خانوادگی روستا. بعدازظهر، چاشا یا یکی از روستاهای اطراف. غروب، بازگشت به تون‌شی یا اقامت در یک مهمان‌خانه روستایی.

برنامه دو روزه: روز اول، کوه هوانگ‌شان با اقامت در ارتفاعات. روز دوم، روستاهای هوئی‌ژو شامل چنگ‌کان، تانگ‌مو و شهر باستانی شهِیان. این ترکیب، طبیعت کوهستانی و فرهنگ روستایی را در یک سفر قرار می‌دهد.

نکات عملی: بلیط ورودی برای هر روستا جداگانه است و در برخی موارد بلیط ترکیبی عرضه می‌شود. کفش راحت بپوشید؛ سنگ‌فرش‌ها قدیمی و در باران لغزنده‌اند. پول نقد همراه داشته باشید. بهترین فصل، بهار و پاییز است؛ تابستان گرم و مرطوب و زمستان سرد است اما خلوت.

چرا این روستاها را به جای مشهورها انتخاب کنیم؟

روستاهای مشهور منطقه، بی‌تردید زیبا و ارزش دیدن دارند و در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده‌اند. اما در فصل شلوغ، جمعیت به قدری زیاد است که تجربه آرامش‌بخش روستایی از بین می‌رود و فروشگاه‌های سوغاتی، فضای مسکونی را تحت‌الشعاع قرار داده‌اند.

روستاهای کمتر شناخته‌شده، سه مزیت دارند: خلوتی واقعی، اصالت زندگی روزمره و قیمت‌های منطقی‌تر برای اقامت و غذا. همچنین امکان گفت‌وگو با ساکنان و دیدن کارگاه‌های واقعی صنایع دستی در آن‌ها بیشتر است.

یک راه‌حل میانه: یکی از روستاهای مشهور را در ساعت‌های اولیه صبح یا پس از ساعت پنج بعدازظر ببینید (زمانی که تورهای روزانه رفته‌اند) و بقیه زمان را به روستاهای خلوت‌تر اختصاص دهید.

اقامت در خانه‌های سنتی

یکی از بهترین تجربه‌های این منطقه، اقامت در یک مهمان‌خانه خانوادگی در خانه‌ای تاریخی است. این اقامتگاه‌ها معمولاً توسط خانواده‌های محلی اداره می‌شوند، اتاق‌هایی با مبلمان چوبی سنتی دارند، حیاط مرکزی برای چای نوشیدن فراهم است و صبحانه و شام خانگی سرو می‌شود.

نکات رزرو: درباره سیستم گرمایش بپرسید؛ خانه‌های قدیمی در زمستان سرد و عایق‌بندی ضعیفی دارند. وضعیت سرویس بهداشتی و آب گرم را بررسی کنید؛ در برخی خانه‌های تاریخی، این امکانات بازسازی‌شده اما محدود است. صدای محیط را در نظر بگیرید؛ دیوارهای چوبی نازک‌اند و صدای راهرو شنیده می‌شود. نظرات مسافران قبلی، بهترین راهنماست.

پرسش‌های پرتکرار

چنگ‌کان چقدر زمان می‌برد؟ دو تا سه ساعت برای گشت کامل با بازدید از تالار نیاکان و چند خانه تاریخی.

آیا راهنما لازم است؟ برای درک چیدمان هشت‌ضلعی و تاریخ خانه‌ها، بله. بدون توضیح، بازدید سطحی می‌ماند.

آیا برای کودکان مناسب است؟ بله؛ فضای باز، نهرهای آب و کوچه‌های باریک برای کودکان جذاب است. فقط مراقب نهرها و پله‌های سنگی باشید.

بهترین فصل کدام است؟ بهار با شکوفه‌ها و سبزی مزارع، و پاییز با رنگ‌های برگ و هوای خشک.

آیا می‌توان چند روستا را در یک روز دید؟ بله؛ سه روستا در یک روز با خودروی اختصاصی کاملاً ممکن است، زیرا فاصله‌ها کوتاه است.

نکته حرفه‌ای ویزاجت: در چنگ‌کان، نقشه را کنار بگذارید و عمداً گم شوید. کل منطق این روستا، در چیدمان هشت‌ضلعی آن است و تا زمانی که در شبکه خیابان‌ها سردرگم نشوید و سپس به میدان مرکزی برسید، آن منطق را تجربه نکرده‌اید. این تنها موردی است که گم شدن، بخشی از بازدید محسوب می‌شود.

برای دریافت برنامه روستاهای هوئی‌ژو با خودروی اختصاصی، راهنمای فارسی‌زبان و اقامت در خانه سنتی، با کارشناسان ویزاجت تماس بگیرید یا فرم درخواست را در وب‌سایت تکمیل کنید.